Bibliotheca Pasteiensis - publicatiejaar 2023
Richthofen en Hettema. Een ongemakkelijke visite in 1834, in Us wurk: Tydskrift foar frisistyk vol. 72 no. 3-4 (2023), pp. 99-112. (Popkema)
In 1834 trok de jonge Karl Freiherr von Richthofen studiereis door Noordwest-Duitsland en Nederland, op zoek naar middeleeuwse Friese rechtshandschriften. In Leeuwarden had hij een ogenschijnlijk ongemakkelijke ontmoeting met zijn collega Montanus Hettema. Er zijn geen contemporaine archivalia, maar we kunnen ons een beeld vormen van het verloop van het bezoek aan de hand van latere publicaties van de twee geleerden.
It 'Freeska Landriucht' (1484-86): krusende paden, op frisistyk.nl (2023). (Popkema)
Twee exemplaren van het 'Freeska Landriucht', het oudste Friestalige gedrukte boek (1484-86), lijken enkele eeuwen geleden elkaars pad te hebben gekruist. Daarop wijst een analyse van de patronen in de 'rubricatie', de wijze waarop leestekens en handgeschreven hoofdletters in een boek werden aangebracht.
De Narcisbinderij van meesterboekbinder Roelof Hunia (1722-1803) Onderzoek naar de Friese achttiende-eeuwse boekbanden uit de Richthofenkolleksje, in Jaarboek Nederlandse Boekgeschiedenis 30 (2023), pp. 191-217. (De Vries)
De tien middeleeuwse Friese rechtshandschriften van de Richthofenkolleksje kwamen voor het eerst samen in de collectie van de Friese notaris Petrus Wierdsma (1729-1811). Hij liet vijf boeken herbinden in versierde banden. Vier ervan kunnen worden toegeschreven aan de zgn. Friese Prijsbinderij, de vijfde aan de zgn. Narcisbinderij. Aan die laatste binderij kan de naam van de Friese meesterboekbinder Roelof Hunia gekoppeld worden.
'Det is toren' en andere vroege bezitterssporen in de Middelnedersaksische handschriften uit de Richthofenkolleksje, in Jaarverslag van de Vereniging voor Terpenonderzoek 104 (2023), Van Drenthe tot aan 't Wad. Over landschap, archeologie en geschiedenis van Noord-Nederlands. Essays ter ere van Egge Knol, pp. 187-196. (Janssen)
Fryslân en een groot deel van de provincie Groningen en Ostfriesland delen een gemeenschappelijke Friese geschiedenis. De Richthofenkolleksje is hier een prachtige belichaming van. Zes handschriften hieruit zijn van Groningse origine en vier (R 7 - R 10) zijn geheel in het Middelnedersaksisch geschreven. Dit artikel belicht de vroege eigenaren van deze vier manuscripten, alsmede enkele opmerkelijke codicologische aspecten.
De Richthofenkolleksje, Codicologische en inhoudelijke beschrijvingen van de tien handschriften, inclusief bezittersgeschiedenis (Onderzoeksgroep Pastei)
Van elk van de tien handschriften uit de Richthofenkolleksje heeft onderzoeksgroep Pastei een beschrijving gemaakt op het niveau van boekarcheologie, inhoud en bezittersgeschiedenis. Pastei houdt zich aanbevolen voor eventuele correcties of aanvullingen, via info@pastei.frl.
Conditierapport Richthofencollectie (De Vries)
Een rapport over de algehele conditie van de tien handschriften uit de Richthofenkolleksje, met daarin een algemeen conserveringsadvies, bestaande uit aanbevelingen voor digitalisering en voor veilige raadpleging en tentoonstelling. Als aanvulling hierop zijn, conform het Richthofenprojectplan, ook conditierapporten opgenomen van de drie in Tresoar berustende exemplaren van de incunabel Freeska Landriucht.
Wer in puzelstikje fûn: eardere besitter fan R 10 bekend, in Letterhoeke 2023-1, pp. 18-19. (Onderzoeksgroep Pastei)
Hoe één pennenstreekje ons op het spoor bracht van een onbekende bezitter van "it muorblomke" van de Richthofenkolleksje: handschrift R 10.